دانلود مقاله گرده افشانی با فرمت ورد ودر 10 صفحه قابل ویرایش

قسمتی از متن مقاله

تعريف گرده‌افشاني:

انتقال دانه گرده گل از پرچم‌ها (عضو نر) به کلاله گل(عضو ماده) را گرده افشانی مي‌گويند.در واقع گرده افشاني عملي است که طي آن دانه گرده بالغ از بساک آزاد شده و توسط ناقل به سطح کلاله انتقال مي‌يابد‎.اين فرايند اولين عکس العمل اندام­هاي نر و ماده در توليد مثل جنسي است.

 

 

انواع گرده افشانی:

خودگرده‌افشاني : اگر پرچم‌ و کلاله در یک گل قرار داشته باشد، به این حالت آتوگامی یا خودگشنی مي‌گويند.

دگر گرده ‌افشاني :اگر پرچم در يك گل و كلاله در گل ديگري باشد (مخصوصاً در گیاهان مجزا از هم) به آن دگرگشنی یا آلوگامی مي‌گويند.

.

گرده افشانی:

گیاهان گرده ده یا گرده زا:

به گیاهان تولید کننده(منبع) گرده گفته می شود که برای گرده افشانی به کار می روند .

گرده افشان:

به عامل مؤثر در انتقال دانه های گرده گفته می شود . مثل باد، حشرات از جمله زنبورهای عسل

 

خودباروری:

به قدرت بارنشینی و تشکیل دانه توسط دانه های گرده همان گل ، خودباروری می گویند .

 

خودنابارور (self unfruitful) یا خود ناسازگار(self incompatible):

عدم قدرت بارنشینی و تشکیل دانه توسط دانه های گرده همان گل ، خودناباروری می گویند. در واقع این ارقام وقتی با گرده های خود آن گل گرده افشانی می شوند ، تولید تجاری خوبی ندارند. بطور مثال اکثر ارقام تجاری بادام این گونه هستند.

 

دگر بارور (cross fruitful) یا دگر سازگار(cross compatible):

ارقامی از یک گونه که دارای آلل های خود ناسازگاری متفاوت می باشند، دگر سازگار بوده و قابلیت کشت در کنار همدیگر را دارند.

 

دگر نابارور (cross unfruitful) یا دگر ناسازگار(cross incompatible):

ارقامی از یک گونه که دارای آلل های خود ناسازگاری مشابه می باشند، دگر نابارور یا دگرنا سازگار بوده و قابلیت کشت در کنار همدیگر را ندارند.

 

 

عوامل گرده افشان:

 

عوامل گرده افشان: به دو گروه اصلی تقسیم می شوند:

الف- عوامل غیر زنده: شامل باد، آب و نیروی جازبه زمین

گیاهان باد دوستگیاهان آنموفیل و گیاهان آب دوست:گیاهان هیدروفیل نامیده می شوند.

 

 

ب- عوامل زنده: شامل حشرات، پرندگان، پستانداران

گرده افشانی با حشرات، آنتموفیلی ، گرده افشانی با پرندگان، اورنیتوفیلی و گرده افشانی با پستانداران ،تروفیلی نامیده می شود.

باد و حشرات مهمترین ناقلان گرده می‌باشند و بیشترین نقش را در گرده افشانی دارند.

 

باد گرده افشانی(آنموفیل یا باد دوست):

ویژگی‌های گل در درختان که با باد گرده افشانی می‌شوند (آنموفیل یا باد دوست):

– گرده با شکل مناسب تولید می‌کنند که به راحتی توسط باد جابجا می‌شوند.

– مقدار گرده خیلی زیاد است و تعداد گرده به تخمدان نسبت بالایی دارد.

– گرده بسیار ریز و فاقد نقش و زوائد روی پوشش گرده می‌باشند.

– گرده‌ها به صورت منفرد بوده که براحتی توسط باد منتقل می‌شوند.

– گل آذین‌های نر طوری طراحی شده‌اند که در زمان گرده افشانی با وزش یک نسیم گرده آزاد می‌کنند. مثل فندق و گردو که بایستی شاتون توسط باد به حرکت درآیند تا گرده آزاد شود.

– موقعیت گل آذین نر طوری است که به راحتی در معرض باد قرار می‌گیرند.

Wind Pollination

(گرده افشانی با باد)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ویژگی‌های گل درختانی که توسط حشرات گرده افشانی می‌شوند (موجودات زنده):

عوامل اولیه یا جلب کننده‌های اولیه:

– جلب کننده‌های اولیه: مواد غذایی، تغذیه‌ای مهمترین عامل جلب کننده گرده افشان‌ها هستند که مهمترین آنها گرده و شهد می‌باشند.

عوامل ثانوی در جلب حشرات:

عوامل ثانوی در جلب حشرات در فرایند گرده افشانی: اصلی‌ترین عوامل ثانوی عبارتند از:

– عواملی که از طریق دیدن موجب جلب حشرات می‌شود مثل رنگ، طرح و آرایش گل آذین که عاملی برای جلب حشرات از فاصله دور است:

رنگ گل،انتشار امواج فرابنفش ،اندازه گل ،بافت و ریخت سطحی گل ، شکل و فاصله اجزای گل از هم، هماهنگی طرح اجزای گل

اثرات طرح و آرایش گل آذین (Blossom architecture)

اندازه گل، نظم و ترتیب فضایی اندام‌های نر و ماده، میزان دسترسی حشرات به شهد و ویژگی‌های ساختمانی گل همه در گرده افشانی مؤثرند.