فهرست مطالب

خلاصه

پيدايش مناره در اسلام

مناره و كاركردهای آن در تاریخ اسلام

نظریه اول – موقعِیت برج ها یا منارهای اولیه

نظریه دوم- ریشه یابی لغت: مناره-صومعه- موذنه

مناره ساربان

ساختمان مناره

مناره قوشخانه

هر ساقه یا بدنه دارای بخشهای زیراست: دکل ، پلکان ، نورگیرها

مناره‌هاي تيموري و صفوي

میل اژدها

آتشکده یا میل اژدها

مناره ساوه

منار مسجد جامع فهرج

مناره شمس

ليست مناره‌هاي ايراني

نتيجه گيري

منابع

قسمتی از متن پاورپوینت

خلاصه:

عملكرد مناره ، معماري مساجد اوليه ، تاريخچة مناره ، شيوة ساختماني مناره و عناصر معماري ، موقعيت موذنه ، ‌مصالح مورد نياز درساختمان مناره ، ‌شكل مناره‌ها ، نحوه تزئين گلدسته‌
ريشه مناره‌ها در ايران
مناره‌هاي تيموري و صفوي

پيدايش مناره در اسلام :

هنگامي ما به فن معماري اسلام پي خواهيم برد كه در ساختمانها و آثار اسلامي بررسي و تحقيق كرده باشيم. يكي از عناصر اصلي اين فن كه در اسلام جلوه‌گر شده و زيبائي خاصي به خود گرفته ، ساختمان گلدسته‌ها مي‌باشد.
با ظهور اسلام مساجد گوی رنگ و سنگ را از سایر رقبا ربوده در فن و هنر بی همتا گشتند.در ابتدا مساجد فاقد مناره بوده موء ذنان در مکانی که دو عامل مرکزیت و ارتفاع را توئما داشته اذان می گفتند .
گلدسته يا مؤذنه عبارتست از محلي كه مؤذن در آنجا اذان مي‌گويد و مردم را به نماز دعوت مي‌كند . مؤذنه داراي نامهاي ديگري نيز هست از قبيل: مناره ، منار و صومعه ، عساس و گلدسته. بطوركلي ، مؤذن از همان آغاز اسلام جايگاه مخصوصي داشته ، همچنانكه بلال در زمان پيغمبر اكرم (ص) بر بلندترين بامهاي منازل يا بر روي استوانه‌اي مي‌رفت و اذان مي‌گفت.

در اوائل اسلام بود كه مؤذن برروي باره شهر مي‌رفت و اذان مي گفت وبيشتر اين رسم در شهر دمشق معمول بود.
خلاصه فكر اينكه مؤذن در محل مرتفعي اذان بگويد مسلمين را بر اين داشت تا براي مؤذن جايگاه مخصوصي كه بلندتر از مسجد و متصل يا نزديك به آن باشد بسازند تا هميشه در آنجا اذان گفته شود. و چون دولت اسلام توسعه يافت و مسلمين با كشورهاي متمدن آنروز تماس پيدا كردند ، ضرورت ايجاب كرد تا در هر شهر مسجدي و جهت هر مسجدي مؤذنه‌اي بسازند و در ايران نحوه ساختمان مساجد عربي بصورت و شكل بناهاي مذهبي ايرانيان درآمد. از همان ابتداي اسلام در ايران غربي مساجد و مؤذنه‌هائي ساخته شد به سبك ساختمان محلي و شبيه به چهارطاقها و برجهاي ساساني و بطوريكه از تاريخ بر مي‌آيد خلفاي عباسي تعداد زيادي از اين قبيل مساجد در شهرهاي مهم غربي بنا كرده‌اند .

مناره و كاركردهای آن در تاریخ اسلام:

به تصور برخی مهمترین دلیل وجود مناره در مساجد، اذان گویی است. اما این دلیل محل بحث و چون و چرای بسیار است، زیرا می توان از فراز بام مسجد نیز مسلمانان را به مسجد فراخواند. بر حسب روایات، وقتی مسلمانان به مدینه آمدند طبق عادت و بدون هیچ گونه دعوتی برای ادای فریضه نماز در مسجد حضور پیدا می كردند. این عدم دعوت روزی به بحث گذاشته شد و فردی پیشنهاد داد كه بگذارید مانند مسیحیان ناقوس داشته باشیم. دیگری گفت مانند یهودیان شیپور بدمیم. با این حال پیامبر (ص) فردی را معین نمود كه مردم را به نماز فراخواند و پیامبر (ص) به بلال فرمود: «برخیز و مردم را به نماز فراخوان» این نكته این واقعیت را نشان می دهد كه مناره بخش جدایی ناپذیر از مراسم عبادی اسلام نیست و تا امروز هم در بسیاری ازكشورهای اسلامی از ساختن مناره به جهت حالت متظاهرانه و غیر ضروری اجتناب می كنند و برخی تنها یك سكو در بام مسجد در نظر گرفته اند كه موذن از آنجا اذان می گوید.