دانلود پاورپوینت کارگاه SPSS پیشرفته (تحلیل عاملی اکتشافی) با فرمتpptودر 14اسلاید قابل ویرایش

قسمتی از متن پاورپوینت

— پاورپوینت شامل تصاویر میباشد —-

تحلیل عاملی Factor Analysis

این روش توسط کارل پیرسون ۱۹۰۱ وچارلز اسپیرمن ۱۹۰۴برای اولین بار هنگام اندازه گیری هوش مطرح شد.

برای تعیین تأثیرگذارترین متغیرها در زمانیکه تعداد متغیرهای مورد بررسی زیاد و روابط بین آنها ناشناخته باشد، استفاده می شود. در این روش متغیرها در عاملهایی قرار می گیرند، به طوریکه از عامل اول به عاملهای بعدی درصد واریانس کاهش می یابد، از این رو متغیرهایی که در عامل های اولی قرار می گیرند، تأثیرگذارترین هستند.

تحلیل عاملی از تعدادی فنون آماری ترکیب شده و هدف آن ساده تر کردن مجموعه‌های پیچیده داده‌هاست.

• تحلیل عاملی به عنوان یک تکنیک کاهش دهنده ی داده ها نام-گذاری شده است.
• داده های اولیه برای تحلیل عاملی، ماتریس همبستگی بین متغیرها است.
• به منظور پی بردن به متغیرهای زیربنایی یک پدیده یا تلخیص مجموعه ای از داده ها از آن استفاده می شود.

پیش فرض های تحلیل عاملی

حجم نمونه: حداقل ۵ مورد برای هر متغیر

نرمال بودن: متغیرها دارای توزیع نرمال باشند.

خطی بودن متغیرها: خطی بودن مهم است زیرا تحلیل عاملی مبتنی بر همبستگی است.

دور افتاد ه ها در میان موردها: از مجموعه داد ه ها حذف شوند.

کمی باشند، دامنه ی نمرات آنها بزرگ، دارای توزیع متقارن و تک نمایی باشند.

تعریف ماتریس همبستگی

ماتریس همبستگی مجموعه‌ای از ضرایب همبستگی بین تعدادی از متغیرها است:

.۱فرض بر این است که هر متغیر با خودش همبستگی کامل دارد(عناصری که در قطرهای ماتریس همبستگی قرار می‌گیرند در فهم و تفسیر تحلیل‌های عاملی مهم هستند).

.۲زواید زیادی در ماتریس وجود دارد، بدین معنا که هر ضریب دوبار در ماتریس ظاهر می‌شود.

.۳تحلیل عاملی برای ساده‌کردن چنین ماتریس‌هایی طراحی شده است

.۴در یک ماتریس بزرگ از همبستگی‌ها، منطقی است بپرسیم که چه چیزی ممکن است این همبستگی‌ها را تبیین کند.

تعریف عامل: اساساً عامل، بعد یا سازه‌ای است که روابط بین مجموعه‌ای متغیرها را به صورت خلاصه مطرح می‌کند بنا به عقیده رویس (۱۹۶۳)، عامل، سازه‌ای است که عملاً از روی (یا بوسیله) بارهای عاملی‌اش تعریف می‌شود.

تعریف بارهای عاملی: همبستگی یک متغیر با یک عامل را بار عاملی گویند. فرض کنید که مجموعه‌ای از آزمون‌های توانایی و پیشرفت تحصیلی را تحلیل عاملی کرده‌ایم. این مثال، سه عامل را در یک نوع تحلیل عاملی از تواناییها نشان می‌دهد. عاملهای دیگری نیز ممکن است وجود داشته باشد اما اینها ماهیت عوامل و بارهای عاملی را بهتر توضیح می‌دهند.

فایده تحلیل عاملی

به رغم اینکه می‌دانیم تحلیل عاملی برای خلاصه‌کردن ماتریس‌های همبستگی به کار برده می‌شود، هنوز یک سؤال مهم باقی است و آن این است که با تحلیل عاملی چه کارهایی را می‌توان انجام داد و این فن چگونه می‌تواند سودمند واقع گردد؟

برای پاسخ به این پرسش، باید به این نکته توجه کرد که هنگام کاربرد این روش باید بین تحلیل اکتشافی (exploratory) و تأییدی (confirmatory) تمایز قائل شد.

تفسیر وجود همبستگی درونی بین تعدادی صفت قابل مشاهده از طریق عواملی که قابل مشاهده نیستند و آنها راعامل گویند. در واقع این عوامل غیرقابل مشاهده دلیل مشترک همبستگی بین متغیرهای اصلی هستند؛

ارائه روش ترکیب و خلاصه کردن تعداد زیادی از متغیرها در تعدادی گروه متمایز

از بین متغیرهای مختلف تأثیرگذارترین آنها تعیین شده و در پژوهش های بعدی به طور جزیی تر متغیرهای تأثیرگذار رابا تکرار بیشتری بررسی می کنند.

طبقه بندی تحلیل عاملی

تحلیل عامل اکتشافی:(Exploratory Factor Analysis=EFA)

از قبل مشخص نیست که کدام متغیرهای مشاهده شده با کدام عامل ارتباط دارد .در این حالت محقق می خواهد بداند که هر یک از متغیرهای مشاهده شده با کدام عامل بهتر ارتباط دارد.

تحلیل عامل تائیدی:(Confirmatory Factor Analysis=CFA)

از قبل مشخص می گردد که کدام متغیرهای آشکار شده با کدام عامل ارتباط دارد. در این حالت محقق در پی یافتن میزان ارتباط یا بار عاملی (factor loading) است.

هر دو نوع تحلیل عاملی تاییدی و اکتشافی بر اساس الگوی عامل مشترک (Common Factor Model) قرار دارند.

این الگو بیان می کند که هر متغیر مشاهده شده ای تحت تاثیر دو

عامل است:

عوامل مشترک (factor 1,factor 2)

عوامل ویژه(unique factor) E1-E5 ))

تحلیل عاملی براساس بررسی الگوهای همبستگی یا کوواریانس بین

متغیرهای مشاهده شده انجام می شود. بدین صورت که آیا متغیرهای

مشاهده شده ای که از همبستگی بالایی (منفی یا مثبت ) با یکدیگر

برخوردارند تحت تاثیر یک عامل مشترک قرار دارند یا خیر؟

تحلیل عاملی اکتشافی: یک مثال

هدف از تحلیل عاملی اکتشافی، بررسی یک حوزه (field) برای کشف ابعاد یا سازه‌های اصلی آن حوزه است. به همین علت بود که اسپیرمن (۱۹۰۴) تحلیل عاملی را در حوزه تواناییهای انسان بوجود آورد. او سعی کرد به این سؤال که چرا بین تواناییهای انسان همیشه همبستگی مثبتی وجود دارد پاسخ دهد. (در تحلیل عاملی توانایی‌ها، این موضوع صورتبندی مثبت نامیده می‌شود بدین معنا که تمام همبستگی‌های ماتریس همبستگی، مثبت است).

به طور کلی در تحلیل عاملی اکتشافی، قاعده بر این است که محققان تا حدامکان متغیرهای بسیاری را وارد تحلیل کنند تا ببینند کدام یک از آنها روی عامل موردنظر بار عاملی دارند