•منوساكاريدها ساده ترين قندها بوده و ميتوان آنها را به عنوان پلي هيدروكسي آلدئيد يا پلي هيدروكسي كتون (ستون) در نظر گرفت.

•منوساكاريدها را ميتوان به آلدوزها و كتوزها (ستوزها) تقسيم نمود.

•منوساكاريدها را ميتوان بر اساس تعداد اتمهاي كربن سازنده آنها طبقه بندي نمود.

 

ايزومري نوري در منوساكاريدها

تمام منوساكاريدها به جز دي هيدروكسي استون داراي حداقل يك اتم كربن نامتقارن هستند لذا ايزومري نوري در آنها ديده ميشود

اگر تركيبي داراي دو كربن نامتقارن باشد، داراي چهار ايزومر نوري خواهد بود كه اين ايزومرها دو به دو تصوير آينه اي يكديگر بوده و نسبت به هم انانتيومر هستند. ايزومرهاي نوري كه تصوير آينه اي يكديگر نباشند نسبت به هم دياسترومر هستند

در انسان تنها فرم D منوساكاريدها در ساختمان كربوهيدراتها ديده ميشود و در واكنشهاي متابوليسمي شركت مينمايد.

ساختمان خطي و حلقوي گلوكز C6H12O6

گلوكز (دكستروز) مهمترين منوساكاريد موجود در جانوران است كه داراي شش اتم كربن است. در ساختمان خطي گلوكز چهار اتم كربن نامتقارن مشاهده ميشود.

فرم آلفا و بتاي يك تركيب نسبت به هم آنومر ميباشند و ميتوانند در حالت محلول به هم تبديل شوند كه به آن خاصيت موتاروتاسيون ميگويند

ساختمان‌ واقعي‌ فرم‌ پيرانوزي‌ آلدوهگزوزها مشابه‌ سيكلوهگزان‌ است‌

احياي منوساكاريدها

منوساكاريدها در اثر احيا تبديل‌ به‌ تركيبات‌ پلي‌هيدروكسي‌ مي‌گردند. ريبوز در اثر احيا به‌ريبيتول‌، گلوكز به‌ گلوسيتول‌ يا سوربيتول‌، مانوز به‌ مانيتول‌، گالاكتوز به‌ گالاكتيتول‌ (دالسيتول‌) وفروكتوز به‌ مخلوطي‌ از گلوسيتول‌ و مانيتول‌ تبديل‌ مي‌شوند.

اثر اسيدهاي قوي بر منوساكاريدها
اسيدهاي‌ قوي‌ از منوساكاريدها آب‌گيري‌ نموده‌ و آن‌ها را تبديل‌ به‌ فورفورال‌ يا مشتقات فورفورال‌ مي‌كنند كه‌ اين‌ مواد در مجاورت‌ فنل‌هاي‌ مختلف‌ ايجاد رنگ‌هاي‌ متفاوتي‌ را مي‌نمايند.اين‌ پديده‌ اساس‌ تعدادي‌ از آزمايشات‌ شناسايي‌ كيفي‌ كربوهيدرات‌ها مي‌باشد

اثر مواد قليايي

محلول‌هاي‌ قليايي‌ غليظ سود و پتاس‌ سبب‌ تجزيه‌ و پليمريزه‌شدن‌ قندها مي‌گردند. درمحلول‌هاي‌ قليايي‌ رقيق‌ منوساكاريدها به‌ دليل‌ توتومريزاسيون‌ (تبديل‌ فرم‌ كتو به‌ انول‌ و برعكس‌)به‌ يك‌ديگر تبديل‌ مي‌شوند چنان‌ كه‌ گلوكز در محيط قليايي‌ رقيق‌ به‌ فروكتوز و مانوز تبديل‌ مي‌شود.