سيستم كمپلمان شامل پروتئينهاي پلاسمايي و غشايي مي باشد كه با يكديگر و با ساير مولكولهاي سيستم ايمني واكنش مي دهندبرخی از این پروتئین ها در روند فعالیت سیستم کمپلمان نقش دارند و برخی در تنظیم فعالیت این سیستم عمل می کنند.

اين سيستم بوسيله ميكروبها و يا آنتي باديهايي كه به ميكروبها وساير آنتي ژنهاچسبيده اندفعال مي شود

فعال شدن اين سيستم بوسيله پروتئينهاي تنظيمي كه در سطح سلولهاي طبيعي ميزبان وجود دارند مهارمي شود

سیستم کمپلمان درابتدا غیر فعال در انسان وجود دارد ولی توسط عوامل مختلفی می تواند فعال شود معمولا سه مسیر برای فعالیت سیستم کمپلمان مشخص شده است:

الف) مسیر کلاسیک و یا اصلی که توسط آنتی بادی های IgG و IgM فعال می شود

ب) مسیر لکتین که توسط لکتین ها فعال می شوند لکتین ها پروتئینهایی هستند که لیگاند آنها قند ها می باشند مثل MBL که به مانوز و فیکولین به قند ان استیل گلوکز آمین در سطح باکتریها و قارچها متصل می شوند.

ج) مسیر آلترناتیو یا فرعی که از لحظه ورود میکروارگانیسم ها به بدن فعال می شود مولکولهای سطحی باکتریها و یا سلولهای آلوده به ویروس باعث فعالیت مسیر فرعی می گردند.این مسیر در ایمنی ذاتی نقش فعالی در دفاع دارد.تمام پروتئینهای سیستم کمپلمان غیر اختصاصی می باشند .

هر سه مسیر که فعال می شوند به نقطه ای می رسند که C3 convertase و یا مبدل C3 تشکیل می شود و نیز در نقطه انتهایی هم که کمپلکس حمله به غشا (MAC) تشکیل می شوند هر سه مسیر مشترکند.

مسیر کلاسیک

وقتی میکروبی وارد بدن می شود 7-10 روز بطول می انجامد تا در مقابل این میکروب آنتی بادی ساخته شود این آنتی بادیها چنانچه از کلاس IgM و یا IgG باشند به سطح باکتریها می چسبند در اینصورت محرک فعال شدن مسیر کلاسیک کمپلمان می شوند. اولین پروتئین در سیستم کمپلمان C1 می باشد که از سه پروتئین C1q،C1r، C1s تشکیل شده است . C1q دارای 5 بازو است که حد اقل دو تا از آنها به بخش Fc آنتی بادیها متصل می گردد. و در اینصورت فعال می شود و بعد از آن C1s فعال شده و خاصیت آنزیمی پیدا می کند. این آنزیم می تواند روی پروتئین C4 اثر کند و آن را به دو قطعه C4a و C4b تبدیل می کند .قطعه C4b روی سطح سلول می ماند در حالیکه قطعه کوچکتر C4a در پلاسما محلول است.

سپس آنزیم C1s روی پروتئین C2 هم اثر میکند و آنرا به دو قطعه C2a و C2b تقسیم می کند. قطعه C2a در کنار C4b در سطح سلول می نشیند مولکول آنزیمی C3 Convertase را تشکیل می دهد. این آنزیم (C4b2a) روی مولکول شماره 3 کمپلمان یعنی C3 اثر میکند و یک قطعه کوچک C3a و یک قطعه بزرگتر C3b تولید می شود.