دانلود مقاله موم زنبور عسل با فرمت ورد ودر 11 صفحه قابل ویرایش

قسمتی از متن مقاله

موم، ماده‌ای زردرنگ و نرم و بسیار قابل جذب است که معمولاً آن را زنبور عسل حاصل می‌کند.

موم واژه‌ای فارسی است و در عربی از واژهی «شمع» بدین منظور استفاده می‌شود.

زنبورهاي كارگر هشت غده موم ساز دارند كه در قسمت دروني حلقه هاي شكمي در بخش 4 تا 7 شكمي جا گرفته اند. اندازه هاي اين غده هاي موم به سن كارگر بستگي دارد.
غدد مزبور در سن تقريبا 12 روزگي زنبور در بزرگترين اندازه خود هستند كه از روز 18، 19 تا آخر زنبور حالت نزولي طي مي كند. در طي اين دوره، زنبور پولك هاي مومي ساخته شده توسط غدد را با استفاده از فك و آرواره خود جويده و در آن واحد ترشحات براقي خود را جهت نرم كردن موم به آن اضافه مي كنند و موم به خوبي خمير شده به روي شان عسل در ساختمان زيري ذخيره مي شود و يا از آن جهت چسباندن سلول هاي عسل استفاده مي كنند.

زنبورهای جوان بعد از تغذیه نوزادهای جوان لاروها و شفیره‌ها با ژله سلطنتی، در ساخت كندو شركت می‌كنند. عسل مصرف شده و بعد از 24 ساعت همراه با بسیاری از زنبورهای دیگر در وضعیت معلق آرام می‌گیرد، 8 غده موم‌ ساز در زیر شكم زنبورهای جوان تكه‌های صفحه ای كوچك موم ترشح می‌كنند. این بشقابكها بوسیله زنبور عسل تراشیده، جویده و با اضافه نمودن بزاق و انواع آنزیم ها، نرم و خمیری می شوند. زمانیکه این بشقابکها جویده شدند، به شان می‌چسبند و چند بار مجدداً جویده می‌شوند، بالاخره قسمتی از این شاهكار معماری، حجرات شش گوش، ساختمان 20 گرمی كه می‌تواند 1000 گرم عسل را نگهدارد، را بوجود می‌آورند.

موم مثل بتن برای دهانه خانه ‌شان عسل استفاده می‌شود و وقتی كه با مقداری بره موم مخلوط گردد، نوزادها، لاروها و شفیره ها را از بیماریهای عفونی و تلف شدن حفاظت می کند. علاوه بر بره موم، موم نیز برای پر كردن شكاف‌ها و پوشاندن اشیاء خارجی در كندو بكار می‌رود. مومی كه توسط زنبوردار جمع‌آوری می‌گردد آن است كه در ساخت شان بكار می‌رود. زنبورداری با كندوی قاب دار، موم را تقریباً از قسمت درپوش و سمت فوقانی حجرات عسل تولید می‌كند.

قرنها پیش، به ارزش موم زنبور بعنوان بهترین ماده برای شمع‌سازی پی برده بودند. قبل از پیدایش مومهای نفتی ارزان، از چربی حیوانی آب كرده برای شمعهای ارزان و موم تقلبی استفاده می‌شد. جواهرسازان و صنعتگران قدیمی می‌دانستند چگونه اشیاء ظریف از موم بسازند و بعد آنها را در قالب فلزات قدیمی قرار دهند. رنگهای تابلوهای نقاشی دیواری و شمایل‌های قدیمی، حاوی موم زنبور هستند كه بیش از 2000 سال بدون تغییر مانده‌اند. پوشش مومیایی‌های مصری حاوی موم هستند و موم زنبور دیر زمانی است كه در داروها، كرمها و لوسیون‌ها مصرف پیدا كرده است. از میان تمامی فرآورده‌های اصلی زنبورداری، موم چند كاره‌ترین و گسترده‌ترین ماده مصرفی بوده است.

موم ماده ای است که در شکوفه های بسیاری از درختان جوان وجود دارد و این عصاره مخصوص توسط زنبور عسل جمع آوری و به کندوهای عسل منتقل می شود تا در ساختن تشکیلات داخل کندوی عسل چه در داخل بدنه درختان و شکاف کوهها و یا کندوهای دست ساخته از آن استفاده شود. به عبارت دیگر موم در این کندوها نقش ایزوله کردن ساختمان و تشکیلات زنبور عسل را ایفا نموده و فضایی است برای پرورش زنبورهای جوان و در نهایت ذخیره عسل برای استفاده در زمستان.

تاریخچه

از زمان های قبل از تاریخ موم زنبورعسل مورد استفاده انسان بوده است. مصر یهای قدیم در ۴۲۰۰ سال قبل از میلاد مسیح، زنبورعسل را نگهداری کرده و موم آنرا برای ساختن قالب، برای نوشتن و همچنین برای مومیایی کردن و محفوظ کردن اجساد مرد ه هایشان بکار میبرد ه اند. رومیان قدیم از موم زنبورعسل در کوزه گری، رنگرزی و نساجی استفاده می کرده اند. انواع عروسکهای مومی از معابد یونانیها و رومیان قدیم یافت شده است. کاربرد موم زنبورعسل برای تأمین روشنائی از زما نهای بسیار قدیم خصوصاً در مصر بسیار رایج برای اولین بار شمع توسط یونانی ها با بکارگیری نخ کتانی و موم زنبورعسل ساخته شد و برای تولید و تأمین روشنائی از آن استفاده گردید.

ساخت موم

مهمترين مواد مورد نياز جهت ترشح موم عبارتند از:

● حضور زنبور عسل بر اساسROECH زنبورها بايد 12 تا 18 روزه باشند(زنبورها بايد جوانتر باشند).

● بايد دماي پيرامون 33 تا 36 درجه سانتيگراد در اطراف زنبورهاي موم ساز باشد.

● يك ذخيره غذاي رها شده: عسل روان غليظ به ساخت شان ها كمك مي كند.

يك فصل پر محصول ترشح موم را تحريك مي كند در حالي كه در طي دوران سخت به كلي اين ترشح متوقف مي شود. در هر صورت زنبورها مي توانند عسل و سلول هاي نوزاد خود را حتي در صورت عدم وجود عسل روان قابل دسترس بسازند البته با موم موجود در شان ها.

خواص موم عسل

موم زنبور عسل نقطه ذوب نسبتا بالائی مابین 143 تا 145 درجه فارنهایت دارد و آن بسیار محکم است و در معرض فساد توسط بسیار کمی از حلالها است. آفتاب موم زنبور عسل را سفید می کند اما مواد دیگری آن را تحت تاثیر قرار می دهند . موم از کشتی های شکسته پس از دهه ها از داخل آب نمک در شرایط خوبی بیرون آورده شد. موم زنبور عسل به آرامی می سوزد و یک بوی طبیعی خیلی معطری دارد. این دو کیفیت باعث می شود شمع های حاصل از موم زنبور عسل واقعاً بی نظیر و فوق العاده باشند. اما بزرگترین استفاده تجاری موم زنبور عسل در صنعت مواد آرایشی است.

موم ماده ای است جامد و بی شکل با بوی مطبوع ،بدون طعم و به رنگ زرد که حاصل ترشحات غدد موم ساز زنبور عسل است که در زیر شکم آن قرار دارند . موم در ابتدا بصورت مایع بوده وپس از مجاورت با هوا سخت شده و به صورت پولک در می آید زنبور ها موم را برای سلول سازی داخل کندو بکار می برند که یک کارجمعی بزرگ است و به عنوان سمبلی از کار گروهی و همکاری برای توسعه کندو محسوب می شود .

خواص و کاربرد های هر نوع موم منحصر به خود آن است .مهمترین کاربرد آن در خود کندو می باشد که زنبور عسل از موم برای ساختن ( شان ) بعنوان محلی برای تخم ریزی و پرورش نوزادان ، انبار عسل ، انبار گرده گل و بطور کلی محل زندگی خود استفاده می کند .