دانلود مقاله بادام با فرمت ورد ودر 20 صفجه قابل ویرایش

قسمتی از متن مقاله

بادام (به انگلیسی Almond و به لاتین Amygdalus)

نامهای فارسی: بادام معمولی، درخت بادام، لوز، بادام آغاجی، درخت بادام شیرین، کهرو، ارچین، بایم، چغاله بادام، دیم دار، گواروم بوته

نام انگلیسی:Almond – Sweet almond – Bitter almond

نام علمی:Amygdalus communis (syn.Prunus communis)

خانواده:Rosaseae

بادام حاوی گلیکوزید سیانوژنیک به نام آمیگدالین (Amygladin)است. این گلیکوزید در بادام شیرین به مقدار ناچیز ولی در بادام تلخ در حد سمی و به میزان یک تا 5/3 درصد حضور دارد و می تواند منشاء مسمومیت دامها و یا انسان واقع شود.

هیدرولیز آمیگدالین، ینزالدئید (enzaldehyde)، جنتوبیوز (Gentobiose) و اسید سیانیدریک تولید می کند.

بادام با نام علمی Amygdalus communis (syn.Prunus communis) یکی از گیاهان تیره گل سرخ متعلق به دو لپه‌ایها می‌باشد. بادام یک درخت بومی آسیای غربی ، کرانه جنوبی دریای مدیترانه و مراکش است. این درخت اندازه ای متوسط ، برگهای نیزه‌ای با حاشیه دندانه‌دار و دارای گل در اوایل بهار است. میوه آن یک شفت با پوشش خارجی پرزدار است که برون‌بر نامیده می‌شود و پوسته سخت و شبکه‌دار یا درون‌بر را دربر‌می‌گیرد. دانه آن یک مغز است که بوسیله این پوششها محصور می‌گردد.

مشخصات گیاه شناسی

درخت به ارتفاع تا 8 متر ، شاخه‌های جوان بدون کرک ، اول سبز و بعد قهوه‌ای مایل به قرمز. شاخه‌های سال گذشته خاکستری ، برگها تخم مرغی- نیزه‌ای ، نیزه‌ای یا بیضی کشیده ، به طول تا 10 سانتی متر و عرض 2 تا 3 سانتیمتر ، قاعده گوه‌ای پهن تا مورب ، نوک باریک ، نوک کشیده و یا به ندرت نوک کند ، سطح فوقانی برگ بدون کرک ، سطح تحتانی برگ بدون کرک یا با مقدار کمی کرک در اوایل سبز شدن ، حاشیه برگ دندانه‌ای- اره‌ای همراه با یک غده کوچک روی هر دندانه است.

دمبرگ 1 تا 2 سانتیمتر ، گل درشت به قطر تا 4 سانتیمتر ، سفید یا صورتی ، دمگل کوتاه حداکثر تا 5 میلیمتر. میوه تخم مرغی مورب تا تخم مرغی کشیده به طول 5/2 تا 5 سانتی متر و 5/1 تا 3 سانتی متر عرض ، دارای نوک کشیده ، پوشیده از کرکهای مخملی خاکستری ،‌ هسته قایقی شکل بدون شیار طولی مشخص ، سوراخ‌دار و گاهی دارای شیار کوچک در قاعده و فصل گلدهی اواخر زمستان و اوایل بهار می‌باشد.

پراکندگی جغرافیایی

گیاه متعلق به منطقه ایرانو- تورانی ، ترکیه ، ایران ، قفقاز ، آسیای مرکزی و شمال آفریقا. نمونه تیپ از موریتانی واقع در شمال آفریقا ، پراکندگی آن در ایران در شمال غرب و غرب می باشد.

انواع بادام

دو نوع درخت بادام وجود دارد یک نوع دارای گلهای صورتی بادام شیرین تولید می‌کند و نوع دیگر آن با گلهای سفید بادام تلخ دارد. مغز نوع اول حاوی روغن نافرار و امولسیون است. تا اوایل قرن بیستم از آن به صورت خوراکی در پزشکی استفاده می‌شد اما به این شرط که بادام نوع تلخ به آن اضافه نشده بود. در پزشکی نوین هم نسبتا متداول بود اما پزشکان دیگر آنرا تجویز نکردند. بادام تلخ نسبتا پهن‌تر و کوتاه‌تر از نوع شیرین است و حاوی تقریبا 50 درصد روغن نافرار موجود در بادامهای شیرین می‌باشد. همچنین دارای امولسیون مخمر است که در حضور آب روی آمیگدالین و گلوکوئید اثر کرده ، تولید گلوکز ، سیانور و روغن عصاره‌ای بادام تلخ یا بنزالدئید می‌کند. ممکن است بادامهای تلخ بین 6 تا 8 درصد سیانید هیدروژن تولید نمایند.

بادام شیرین عملا فاقد نشاسته است بنابراین می‌توان از آن در تهیه کیک و بیسکویت برای بیماران دیابتی یا هر نوع دیگری از بیماریهای قندی استفاده کرد. همچنین عصاره بادام می‌تواند جایگزین مناسبی برای عصاره وانیل دربین بیماران دیابتی باشد. هر دو نوع بادام تلخ و شیرین بومی خاورمیانه است، اما قرنهاست که در اروپا و آمریکا نیز کاشته می‌شود. کالیفرنیا از زمان عرضه بادام در اواسط دهه اول قرن هجدهم ، بزرگترین تولید کننده این محصول به حساب آمده است و بادام هفتمین ماده غذایی صادراتی کلان کالیفرنیا محسوب می‌شود. بعد از کالیفرنیا دومین تولید کننده بزرگ بادام کشور اسپانیا است که انواع تجاری و عظیم بادامهای شیرین را تولید می‌کند.

ارقام

رقم هاي مهم بادام كه توسط مؤسسه تحقيقات اصلاح وتهيه نهال وبذر معرفي شده اند عبارتند از: رقم آذر ، سهند ، حرير ، شكوفه ، يلدا ، Nonpariel و ساير رقم ها .

سطح زير كشت بادام درجهان

بر اساس اطلاعات سازمان خواربار و كشاورزي جهاني (FAO) در سال ۱۹۹۷ سطح زير كشت بادام جهان ۱۴۹۷۷۰۲ هكتار بوده كه نسبت به سال گذشته ۳./. درصد كاهش داشته است.

از سال ۱۹۸۸ تا سال ۱۹۹۷ در يك دوره ده ساله سطح زير كشت بادام جهان متغيير بوده است. در اين دوره پايين ترين سطح زير كشت بادام با ۱۴۳۵۳۳۵ هكتار مربوط به سال ۱۹۸۸ وبالاترين سطح زير كشت با ۱۴۹۸۱۱۷ هكتار مربوط به سال ۱۹۹۶ بوده است. در آغاز دوره مورد بررسي (سال پايه) سطح زير كشت بادام ۱۴۳۵۳۳۵ هكتار بوده كه در سال ۱۹۹۷ به ۱۴۹۷۷۰۲ هكتار رسيده است وافزايشي برابر ۳/۴ درصد را نشان مي دهد

دربين كشورهاي جهان ، اسپانيا با دارا بودن ۵۹۶ هزار هكتار اراضي زير كشت بادام به تنهايي حدود ۴۰ درصد از كل اراضي زيركشت بادام جهان را به خود اختصاص داده و مقام اول را دارا است.پس از آن آمريكا با ۱۷۰ هزار ، تونس با ۱۶۸ هزار و مراكش با ۱۳۵ هزار هكتار به ترتيب مقام هاي دوم تا چهارم را به خود اختصاص مي دهند.

ايران با ۷۶۹۳۵ هكتار اراضي زير كشت بادام ، ۱/۵ درصد از كل زمين هاي زير كشت بادام جهان را در اختيار دارد و مقام ششم را از نظر سطح زير كشت جهان را دارا است.

سطح زير كشت بادام در ايران

براساس آخرين اطلاعات موجود ، سطح زير كشت بادام در سال زراعي ۷۶ ۱۳۷۵ برابر ۷۶۹۳۵ هكتار بوده است كه نسبت به سال زراعي گذشته ۴/۱۰ ونسبت به سال پايه حدود ۱۰۷درصد افزايش داشته است.

سطح زير كشت بادام در ده سال مورد بررسي از ۳۷۲۳۰ هكتار تا ۷۶۹۳۵ هكتار بوده است. كمترين سطح زير كشت بادام در سال زراعي ۶۷- ۶۶ بوده واز سال پايه تا سال ۷۶ اين مقدار افزايش داشته است. براساس آمار موجود در سال ۱۳۷۶ بيشترين سطح در استان خراسان با۲۷۳۲۸ هكتار كه حدود ۳۶ درصد از سطح زير كشت بادام كشور مي باشد.

پس از خراسان كه مقام اول را در سطح زيركشت بادام كشور را دارا است. استان هاي فارس، آذربايجان شرقي ، يزد ، كرمان ، اصفهان ، چهارمحال بختياري به ترتيب مقام هاي دوم تا هفتم را به خود اختصاص داده اند. استان سيستان و بلوچستان با ۹ هكتار كمترين سطح زير كشت بادام در كل كشور را دارد.

خراسان ، فارس ، آذربايجان شرقي ، يزد ، كرمان ، اصفهان وچهارمحال بختياري جمعاً ۵/۸۶ درصد از سطح زير كشت بادام كل كشور را داشته ومهمترين مناطق كشت بادام به شمار مي آيند.

برداشت بادام

محصول بادام پس از رسیدن میوه ها با دست یا چوبهای بلند و یا به طور مکانیکی برداشت می شود . در زمان رسیدن میوه پوست سبز بادام تغییر رنگ داده پژمرده شده و شکاف طولی در آن ایجاد می گردد ، دراین مرحله به راحتی ازدرخت جدا می شود. میوه بادام برخلاف سایر میوه ها به صورت چغاله ـ میوه سبز ـ نیز مورد مصرف قرار می گیرد، بنابراین در دو مرحله به صورت میوة سبز و خشک محصول آن را برداشت می کنند.

برداشت میوه سبز چغاله

این مرحله پس از چند هفته از مرحله گلدهی که اندازه میوه ها به 1-2 سانتی متر می رسد و مغز آنها کمی سفت می شود شروع می گردد . مدت برداشت در این دوره معمولاً 8 تا 10 روز است و از نکات دیگر که حائز اهمیت است این که برداشت میکانیکی به علت صدمه وارد کردن به شاخ و برگ در این مرحله امکان پذیر نیست . باید مد نظر داشت که برداشت میوه سبز در واقع یک نوع تنک کردن است و میوه سبز بادام را حداکثر تا 3 هفته در انبارهای سرد می توان نگه داشت . در مناطقی که کشت میوه سبز بادام را حداکثر تا 3 هفته درانبارهای سرد می توان نگه داشت . در مناطقی که کشت درخت بادام به صورت دیم است برداشت میوه سبز کمک می کند تا نیاز آبی درخت کم شود.

برداشت خشک :

قسمت عمده محصول بادام به صورت خشک برداشت می شود که شامل چند مرحله می شود . ریزش میوه ها از درخت ، پوست گیری ، خشک کردن ، شکستن هسته ها ، درجه بندی و ... می باشد . تمام این عملیات در باغداری پیشرفته به طور میکانیکی و در باغداری سنتی با دست صورت می گیرد.

برداشت دستی (سنتی ) :

در حال حاضر بادام درتمام باغ های ایران بادست برداشت می شود در این روش با چوبهای بلند و یا با تکان دادن شاخه های درخت سبب ریزش میوه ها می شوند . برای برداشت یک هکتار بادام 200-300 ساعت کار و یااین که به 10 نفر کارگر به مدت 2-3 روز نیاز است.

برداشت مکانیکی :

اساس کار این ماشینها برای تکان دادن ، ایجاد لرزه و ایجاد ضربه به تنه و بازوهای اصلی درختان بادام است . امروزه ماشین های متعددی ساخته شده است که نوع این وسایل با سن درخت ، شرایط اقلیمی و وسعت کشت و قدرت اقتصادی بستگی دارد. پوست گیری پس از برداشت محصول بلافاصله پوست آن رااز هسته سوا می کنند . در صورت تأخیر پوست خشک به هسته بیشتر می چسبد و کار دشوارتر می شود برای راحت تر جدا شدن پوسته در باغ های آبی 8-10 روز قبل از برداشت درختان را آبیاری می کنند . درکشور ما پوست گیری بادست انجام می شود ولی در کشورهای اروپایی و آمریکایی این کار با ماشین های پوست کن انجام می شود.