دانلود مقاله كائوچو  با فرمت ورد ودر 8 صفجه قابل ویرایش

قسمتی از متن مقاله

اين درخت، گياهي گرمسيري است که اصليت آن به کشور برزيل تعلق دارد. «کائوچو» نام ديگر لاتکس است. اين واژه از عبارتي سرخ‌پوستي گرفته شده است. «کاوو- او- چو» به زبان سرخ‌پوستان آمريکاي مرکز يعني «اشک‌هاي درخت». ذره‌هاي لاتکس در شيره بسياري از گياهان وجود دارد؛ اما بيش از همه در شيره درخت کائوچو يافت مي‌شود شيره درخت طعمي ترش دارد و مانند شير فاسد شده بوي بدي مي‌دهد.

پس از خارج شدن شيره‌ها از درخت‌ها، کارگرها آن را جمع‌ مي‌کنند. صمغ خشک شده ابتدا شسته و سپس به قطعات ريزتر خرد مي‌شود؛ هر چقدر خردتر شود،‌ بهتر است. شيوه نگه‌داري اين ماده اوليه تا سال‌ها معماي پژوهشگران بود. ماده خام لاتکس خيلي زود کهنه و خراب مي‌شود. در آغاز قرن 19 ميلادي، تلاش شد تا از پارچه‌اي که روي آن به وسيله لاتکس پوشانده شده بود، جليقه نجات بسازند. نتيجه آزمايش يک شکست بزرگ بود. ماده لاتکس زير نور آفتاب ذوب شد و به درون آب ريخت.

کائوچو یکی از مواد لاستیکی است. معنی لغوی کائوچو (caoutchouc)، درخت گریان است.

کائوچو، رزين صمغي از شيره درختان و گياهان متعدد، بويژه از درخت هيوا (Hevea brasiliesis) است که در کشورهای گرمسيری در آسيای جنوبی (مالزی، اندونزی، سيلان، هند) و آفريقا (کنگو و لبيريا) می رويد و از آن الاستمرهای کائوچوی طبيعی ساخته می شود. رزين صمغی، قبلا به کائوچوی هندی اطلاق می شد، ولی اسمی که توسط چالز گودييرGoodyear به آن داده شد، صمغ الاستيک بوده است.

فرانسویها نام اين ماده را کائوچو (Caoutchouc) و انگليسیها چون نوشته های مدادی را با آن پاک می کردند رابر (Rubber) گذاشتند و از آنجائي که منشاء آن طبيعت است اين ماده به نام لاستيک طبيعي نيز معروف گرديد.

کائوچو طبيعی يک ترکيب بزرگ از مولکول n ( C5 H8) است که n در آن بين 2000 تا 4000 م‍ی باشد، از ايزوپرن ساخته شده و مانند چربی در شير شيرابه می سازد و اين ماده در شيره درختان نواحی استوا به صورت ذرات بسيار ريز وجود دارد. شيره مذبور در رگهايی که زير پوست درخت قرار دارد جريان داشته و توسط تيغ زدن به درخت، از زير پوست بيرون چکيده می شود.

از نقطه نظر شيميايی، کائوچو تعدادی از پليمرهای سنگين مصنوعی و يا طبيعی هستند که دارای خواص مشترک به لحاظ کشش (کش آمدن يا تسليم شدن در برابر تنش و فشار) و برگشت مجدد به حالت اوليه، پس از عمل ولکانيزاسيون، می باشند.

در اثر ولکانيزاسيون، پليمر از حالت ترموپلاستيک Theroplastic(حالت وارفتگی در برابر حرارت) به حالت ترموستينگ Termosetting (مقاوم شدن دربرابر حرارت) تبديل می شود. ميزان کش آمدگی ماده ولکانيز شده از حدود چند درصد به بيش از 1000 درصد افزايش می يابد.

پدیده ولکانیزاسیون

در سال 1829، )گودییر)از آمریکا و (مکین تاش) از انگلستان ، این دو متوجه شده‌اند که در اصل مخلوط کردن لاتکس طبیعی با سولفور و حرارت دادن آن، ماده‌ای قابل ذوب و قابل شکل دادن ایجاد می‌شود که می‌توان از آن، محصولات مختلفی از قبیل چرخ ارابه یا توپ تهیه کرد.

این پدیده همان پدیده ولکانیزاسیون است که در طی آن لاستیک اکسیده می‌شود و سولفور کاهیده و به سولفید تبدیل می‌شود. البته این عمل در دمای 110 درجه سانتیگراد تهیه می شود. نتیجه این کشف تولید مواد لاستیکی مثل لاستیکهای توپر، پوتین و ... است.

كشورها و محل كشت وتوليدكائوچو

درخت كائوچو در آب وهواي مرطوب 15 درجه طرفين خط استوا به بهترين وجهي به عمل می آيد واكنون در سراسر جهان مانند كشورهاي برزيل ، مالزي ، اندونزي ، سريلانكا ، هندوستان و ... مي رويد . مجموعا‌ حدود پنج ميليون هكتار زمين زيركشت درخت كائوچو قراردارد كه ازاين مساحت چهار ميليون هكتار آن دركشورهاي جنوب آسيا وبقيه در آفريقاي مركزي متمركز مي باشد ودر شرايط مناسب از هر پنج هزار متر مربع روزانه حدود دويست وپنجاه كيلو گرم كائوچوي خشك بدست مي آيد كه در صورت استفاده از عمل پيوند درختان كائوچو مي توان توليد را به پنج هزار كيلو گرم افزايش داد. رعايت كشت درخت كائوچو يكي از نكات مهم آن است كه بايستي حداقل به فواصل چهار ونيم متري انجام گردد .

روش جمع آوري شيرابه گياه كائوچو

درخت كائوچو از طريق ايجاد شكافهايي از درختان كائوچوي پنج الي هفت ساله گرفته مي شود . اين شيره سفيد‌رنگ درخت کائوچو، لاتکس ناميده مي‌شود . مايعي چسبناک که ماده اوليه ترکيب بسيار عجيبي است: «پلاستيک»! ماده‌اي که باعث مي‌شود ما راحت‌تر بخوابيم، دوچرخه سوارها راحت‌تر حرکت کنند و در روزهاي باراني پاهايمان خيس نشود. مي‌دانيد چرا؟ چون از اين ماده شگفت‌انگيز، تشک‌هاي مناسب براي خوابيدن، لاستيک دوچرخه و حتي کفش هم درست مي‌کنند؛ ماده‌اي که در بادکنک، توپ تنيس و حتي نخ‌هاي ماهيگيري وجود دارد. يکي از جالب‌ترين حالت‌هاي اين ماده را مي‌توان در انواع کش ديد. خاصيت ارتجاعي اين ماده به شکلي است که تا اندازه‌اي کشيده مي‌شود و بعد دوباره به حالت اولش برمي‌گردد.

کائوچو طبيعی را در دومرحله به شرح زير می توان تهيه نمود:

در مرحله اول که به مرحله جمع آوری لاتکس معروف است پوسته درختان هيوا را به کمک چاقوی مخصوص، يک روز درميان و درابتدای روز خراش می دهند. عمق اين خراشها حدود 1 الی 2 ميليمتر، طول آن برابر با نصف محيط درخت، شيب آنها حدود 20 الی 30 درجه و فاصله آنها با يکديگر حدود 30 الي 50 سانتيمتر می باشد. شيره درخت حاوی 30 الی 40 درصد کائوچوی طبيعی، از خراشهای ايجاد شده تراوش کرده و در ظرفهای کوچکی که به همين منظور تعبيه شده جمع آوری می شود و سپس محتوی اين ظرفها به ظرفهای بزرگتری انتقال داده شده و به محل توليد حمل می گردد. PH درخت هيوا حدود 7 می باشد و براي اينکه اين شيره قبل از موعد منعقد نشود مقداری آمونياک «1 در صد»‌ يا سولفيد سديم « 5 درصد» به آنها اضافه می کنند .

در مرحله دوم که به مرحله توليد کائوچو موسوم است، شيره جمع آوری شده را با آب تا حدی که ميزان کائوچو در محلول به حدود 15 درصد برسد رقيق می کنند. ذرات کائوچو طبيعی در اين محلول به شکل دانه های کروی شکل با بار الکتريکی منفی معلق است. وجود اين بار الکتريکی از انعقاد دانه های کائوچو جلوگيری می کند. برای از بين بردن اين بار الکتريکی کافی است مقداری اسيد استيک و يا اسيد فرميک رقيق به لاتکس اضافه نمود و بدين ترتيب دانه های کائوچوی طبيعی منعقد شده و به شکل خميری متراکم استخراج می شود.