دانلود مقاله تکثیر و پرورش ماهیان سردابی با فرمت ورد ودر45 صفحه قابل ویرایش

قسمتی از متن مقاله

خصوصيات فيزيكوشيميايي مناسب آب براي آزاد ماهيان ( قزل آلا )

1 ) دما

دماي مورد نياز براي زندگي آزاد ماهيان كمتر از˚ C20 است ، رنج مطلوب دمايي براي تكثيروپرورش اين ماهيان C˚20-7 مي باشدوحداكثرآنC˚24 است ودماهاي بالاي C˚24را نيزبطوركوتاه مدت تحمل مي كنند.در صورتي كه در اين دمااكسيژن موردنيازفراهم شده باشد((فوق اشباع باشد)).

2 ) اكسيژن

مهمترين فاكتور شيميايي آب،اكسيژن است. براي تكثيروپرورش آزادماهيان اكسيژن آب نبايد كمترازmg/lit 5 باشد .

فاكتورهاي مختلفي بر روي ميزان اكسي‍ژن محلول آب اثر مي گذارندكه عبارتندازشوري،دماوفشارهوا.

- هر چه دماي آب بالاتر برود ظرفيت پذيرش گازهاي محلول كمتر مي شود .

- هر چه شوري بيشتر شود ظرفيت پذيرش گازهاي محلول كمتر مي شود .

- فعاليتهاي فتوسنتزي نيز بروي ميزان اكسيژن محلول آب اثر مي گذارند.درروزDoراافزايش داده ودرشب موجب كاهش آن مي گردد.

- ميزان موادآلي موجوددرآب نيزبرروي اكسي‍ژن محلول آب اثرمي گذارند. هنگام تجربه اين مواد توسط باكتريهامقداري از اكسيژن محلول آب مصرف شده ، وموجب كاهش آن مي شوند .

-اندازه ماهيها برميزان مصرف اكسيژن تاثيرمي گذارد . هرچه ماهيهابزرگترباشند اكسيژن بيشتري مصرف

مي كنندو برعكس.البته نبايد فراموش شود كه ماهيهاي كوچكتر نسبت به وزن بدن خود اكسيژن بيشتري مصرف مي كنند.

مطالب فوق بااين مثال روشن مي شوند.

ميزان اكسيژن موردنيازبراي10عددماهي1كيلوگرمي، كمترازميزان اكسيژن مورد نیاز 100عددماهي 100گرمي است.همان طوركه ديده مي شودوزن توده زنده (بيوماس)درمثال باهم برابراست.

10000= عدد10× 1000گرم

10000= عدد100×100گرم

هر چه ماهي كوچكتر باشد نسبت به واحد وزن بدن نياز به اكسيژن بيشتري دارد .

نكته:

- فعاليت ماهيهادرميزان اكسيژن مورد نیاز دخيل است هرچه فعاليت ماهي بيشترباشدبه اكسيژن بيشتري نيازدارد .

- هرچه تغذيه بيشترباشداكسيژن بيشتري موردنيازاست .

- استرس نيزبرروي ميزان اكسيژن موردنيازتاثيرمي گذارد.در شرايط استرس نياز اكسيژني ماهي بيشترمي شود .

3)PH

مقدارمجازآن براي ماهيان سردابي بين 2/8-5/6 است .

ph هاي بالا، به جزتاثيرمنفي كه خودph برماهي مي گذارد به طورغير مستقيم نيزتاثيرات منفي اي برروي ماهيان مي گذارد. افزايش ph موجب افزايش سميت برخی سموم آب همچون فلذات سنگین میشود .

همچنين ph بر ميزان سميت آمونياك آب تاثیر بسزایی دارد .

در ph پايين ( آبهاي اسيدي ) نیز ، ميزان حلاليت فلزات سنگين را افزايش داده وامكان مسموميت ماهيان را زياد مي كند .

4) CO2

گاز كربنيك ، گازي بي بواست كه از تنفس ماهيها و تجزيه مواد آلي و تنفس فيتوپلانكتونها و موجودات ديگري توليد مي شود . تحت شرايط خاصي ميزان co2 از حد مجاز عبور مي كند و ميزان مجاز آن كمتر از mg/lit 10 است .

يكسري آبهاي زيرزميني هستند ( البته فقط در مظهر چشمه ) که امكان بالا بودن co2 در آنها وجود دارد .

- دربرخي استخرهای خاکی كه فيتوپلانكتون هاوجوددارنددرشب باافزايش CO2 مواجه مي شويم .

- درحمل ونقل ماهي زمانيكه ماهي را Packing مي كنيم ( درمسافت هاي طولاني ) ، co2 زياد مي شود.

دراين روش ماهي هاي زيادي در پلاستيك هستند كه تنفس مي كنندوباعث بالا رفتن ميزان co2 موجود در آب

مي شوند .

براي مقابله با افزايشco2 مي توان هوادهي كرد . هم چنين با بالا بردن ph توسط يكسري بازهاي ضعيف و يا مديريت صحيح غذادهي نيز مي توان تجمع مواد آلي را در استخر كم كرد و از افزايش co2 جلوگيري نمود .البته چنين مشكلاتي درشرايط معمولي به ندرت براي حوضچه هاي قزل آلارخمي دهد.مگردرسيستم هاي فوق متراكم(مداربسته) .

5 ) قليائيت :

مقدارمقاومت آب را درمقابل اسيدي شدن راقليائيت مي گويند.كه باسنجش ميزان يون كربنات وبي كربنات محاسبه مي شود.

درواقع آبي كه قليائيت آن بالا باشد اگربخواهيم آن را اسيدي كنيم كمتر اسيدي مي شود.

معمولاً قليائيت رابا میزان كربنات كلسيم مي سنجند وحدمناسب آن mg/lit 400-10 مي باشد .

6) سختي

سختي نيز يكي از فاكتورهائي است كه درآبزي پروري اهميت زيادي دارد وبااندازه گيري كاتيونهاي كلسيم و منيزيم آب محاسبه مي شود . سختي و قليائيت ، شباهت زيادي با هم دارند و حد مجاز آن mg/lit 400-10 است. چنانچه كاتيون هاي موجود درآب كربنات وبي كربنات كلسيم يامنيزيم باشند ميزان سختي وقليائيت باهم درارتباط مستقيم هستند و گرنه هيچ گونه ارتباطي باهم ندارند. هر چه ميزان سختي در رنج مجاز بيشتر باشد محيط آرام تري را براي ماهيها ايجاد مي كنند . در محيط هايي كه سخت نيستند ماهيها سريع تر دچار استرس مي شوند و آبي كه سخت تر است مناسبت تر است .

7) تركيبات نيتروژن دار

NO2 , NH4+ , NO3 +, NH3

از بين تركيبات فوق NO3- و NH4+ چندان سمي نيستند .

NO2و NH3 سمي هستند .

غلظت مجاز NH3 براي آزادماهيان mg/lit 02/0-01/0 ،براي مراحل لاروي mg/lit005 /0 مي باشد و بيشتر از اين مقدار سمي است .

غـلظت مجـاز NO2بـراي آزادمـاهـيان درآبهاي سخت mg/lit2/0 ،آبهاي سبكmg/lit1 /0 ،درسيستم مداربسته

 

mg/lit01/0 است. براي , NO3 +اعداد زيادي در منابع وجوددارد وحتي تا ppm 400 ذكر شده است . ولي به طور كلي كمتراز ppm 10 توصيه مي شود.

NH3 و رابطه آن با+ NH4

آمونياك در آبزيان بصورت مستقيم ازآبشش دفع مي شود ولي در مورد بقيه تركيبات ازته بايد حتماً آلودگي(موادآلي وشيميايي) وجودداشته باشد تا ايجاد شود ولي در مورد آمونياك الزاماً بدين صورت نمي باشد.

آمونياك داخل آب بصورت آمونياك كل يا Total Amoniaاست .

Total Amonia شامل آمونياك يونيزه و غير يونيزه در آب است .

آمونياك غير يونيزه همان آمونياك ( NH3 ) است و سمي مي باشد .

آمونياك يونيزه NH4+ است و غير سمي مي باشد .

اين دو تركيب با هم رابطه ي تعادلي دارند .

زماني كه آمونياك از آبشش دفع مي شود سريعاً در آب يونيزه مي شود .

NH3+H2O NH4+ + OH¯

قسمت1 (NH3)مربوط به ميزان آمونياك دفع شده ازآبشش است ومقداري هم ازمدفوع ماهي واردآب مي شود.

مقدارزيادي ازآمونياك واردشده به آب بصورت يوني در آب يونيزه مي شود كه به آن يون آمونيوم مي گويند و خطرناك نيست.

NH3+H2O NH4+ +OH¯ يون آمونيوم

مقداركمي ازآن نيز به صورت گازي در آب حل مي شود كه بسيارسمي است و همين ميزان كم ايجاد مشكل مي كند .

تعادل يون آمونيوم وآمونياك ارتباط مستقيم باph و دما دارند .

هر چه دما وphبالاتربرود اين رابطه به سمت آمونياك(غيريونيزه) حركت مي كند و يون آمونيوم (آمونياك يونيزه)كمتر توليد مي شود و NH3 غيريونيزه بيشتر مي شود .

در يك استخر پرورش قزل آلا عمده آمونياك موجود از آبشش و ازفضولات و باقيمانده و غذايي كه دراستخروجود دارد توليدمي شود و اين زماني خطرناك مي شود كه جريان آب كم باشد .

براي كنترل آمونياك مي توان غذادهي را كنترل كرد و نوع غذا را تغيير داد . ممكن است درغذاهاي دست سازميزان پروتئين آن بیش از حد زیاد باشد که موجب ازدیاد آمونياك میشود .كه بايدتصحيح گردد،مي توان ميزان غذادهي وياميزان پروتئين غذاراكم نمود.

كنترلPH نيزبه نحوي روي ميزان آمونياك اثر مي گذارد . اگر PH را به سمت اسيد ي بودن سوق دهيم ،توليديون آمونيوم بيشتر وآمونياك كم مي شود.اگرجريان آب حوضچه رابيشتركنيم آمونياك ازاستخرسريعتر خارج مي شود.

آلودگي آمونياك سبب متورم شدن بافت آبششي و موجب آسيب رسيدن به بافت مغز ، كاهش رشد و بالاخره باعث مرگ آبزي مي گردد .

BOD(8 :

فاكتوري است كه نشان دهنده ميزان آلودگي است.هرچهBOD بيشتر شود نشان دهنده آلودگي بيشتر است .

زماني كه آلودگي مواد آلي در آب زياد باشد BOD زياد مي شود .

حد مجاز BOD براي قزل آلا حدود mgr 15-10 است .

COD(9

COD نیز یکی دیگر از فاکتورهای آلودگی آب بوده است . حد مجاز COD حدود mg/lit 30-20 است .

10)شوري

ماهي قزل آلاي رنگين كمان از آب شيرين تا آب شور دريا را مي تواند تحمل كند . در آن مي تواند رشد كند و شوري ppt 30-1 را مي تواند تحمل كند و از لحاظ شوري مشكلي ندارند ولی بهترين رشد شوريPPT 10 دارد .

تكثير و پرورش ماهيان سردابي
ماهيان سردابي عمدتاً از خانواده سالمونيده salmonidae (آزاد ماهيان) هستند تمايل به زندگي در آبهاي پاكيزه، زلال و سرشار از اكسيژن ، عاري از آلودگي و خروشان دارند به عبارتي بهترين آبها را براي زندگي طبيعي لازم دارند.

رنج پرورش ماهيان گرمابي بين 20 تا 30 درجه است اما در ماهيان سردابي رنج پرورش بين 10 تا 20 درجه است اين به اين معني نيست كه در دماي بالاتر يا پايين تر از اين دما ماهي ها مي ميرند بلكه در اين دماها تغذيه و رشدشان كم مي شود سريعترين رشد را در دماي 14 تا 16 درجه يا به عبارتي 15 درجه دارند.

معرفي برخي گونه هاي پرورشي ماهيان سردابي

قزل آلاي رنگين كمان Oncorhgnchus mykiss

اين ماهي ازآبهاي ساكن به سمت رودخانه ها مهاجرت مي كند ودرآبهاي شيرين ، شور و لب شور زندگي مي كند و تا اعماق 200 متري هم ديده مي شود . دمايي كه در آن زندگي مي كند بين c˚24-10 است و از نظرتجاري ، آبزي پروري و صيدورزشي موردتوجه است .

پراكنش اين ماهي،درتمام سطح كره زمين پراكنده شده است اما زيستگاه اصلي آن در اقيانوس آرام شرقي ، حوالي شبه جزيره ايسلند در آمريكاي شمالي است . اما به دلایلی بطور گسترده در تمام نقاط دنيا پراكنده شده این ماهي سريع الرشد بوده ، براحتي با محيط سازگار مي شود و به راحتي تراكم پذير است و در تراكم هاي بسيار بالا رشد مي كند و خيلي راحت به غذاي مصنوعي عادت مي كند به همين دليل در سطح دنيا پخش شده وهم اكنون در همه جاي دنيا وجود دارد . پخش شدن آن در سطح زمين به حدي است كه از نظر زيست محيطي آن را كنترل مي كنند تا به محيط زيست آسيب وارد نكند . در مناطق تروپيك يا حاره اي در ارتفاعات بالاي 1200 متر زندگي مي كند كه دماي آب آنها سرد است ، در بعضي از كشورها گزارش شده كه به خاطر اين ماهي خساراتي به محيط زيست اين مناطق وارد شده است .

 

 

Morphology :

اين ماهي داراي 4-3 شعاع سخت در باله پشتي و 12-10 شعاع نرم در باله ي پشتي است .

داراي 4-3 شعاع سخت و 12-8 شعاع نرم در باله مخرجي است .

باله دمي آنها داراي 19 شعاع نرم و تعداد مهره هاي ستون فقرات 66-60 است .

اين ماهي داراي بدني كشيده است و در نمونه هاي بزرگ بدن بصورت پهلو به پهلو فشرده شده است . نمونه هاي بالغ اين گونه برآمدگي هاي جنسي ندارند اما در نرها تغييرات كلي در شكل سر ايجاد مي شود . فك پائين ماهي حالت قلاب مانند پيدا مي كند .

رنگ اين ماهي به سايز ، جنس ، زيستگاه و تغذيه بستگي دارد . نمونه هايي كه در رودخانه ها زندگي مي كنند نسبت به نمونه هاي درياچه اي پررنگ تر هستند و ماهيان درياچه اي بيشتر حالت نقره اي دارند . زيستگاه طبيعي شان در آبهاي شيرين است كه دماي آن در تابستان حدود 12 مي رسد .

در مهاجرت اين ماهيها بحث هاي زيادي وجود داردوهنوزبه نتيجه مشخصي نرسيده اند كه مهاجرت آنها به چه دليل است . برخي دليل آن را سازگاري و برخي ديگربهره برداري اكولوژيكي از مناطق مختلف مي دانند. دركل اين ماهيان مهاجر نيستند اما ظاهراً مهاجرت مي كنند .

در مناطق معتدله با آبهاي جرياندار زندگي مي كند و براي توليد مثل به آب و اكسيژن بالا نياز دارد. ماهي مقاومي است وبازماندگي اين ماهي دردرياچه هابيشتراست . نمونه هاي دريازي دربهارودرنزديكي درياتخمريزي مي كنند. درماههاي مي و ژوئن به دريا بازمي گردد . معمولاً از موجودات كف تغذيه مي كند ، نمونه هاي بالغ از حشرات آبزي و حشرات خشكي تغذيه مي كنند وهمچنين از نرم تنان ، سخت پوستان و تخم ماهيان وحتي ماهيان كوچك تغذيه مي كنند . ماهيان جوان از زئوپلانكتون ها تغذيه مي كنند . اين ماهي در اكثر كشورهاي دنيا پرورش داده مي شود و تكثير پرورش آن در همه جاي دنيا رواج دارد .

آزاد ماهي اقيانوس اطلسSalmo salar

حد اکثر سايزدرنرها cm 150 ودرماده ها cm120 وحداكثر وزنkg 80/46 و 13 سال سن دارند . اين ماهي بيشتر تمايل به زندگي در بستر دارد ، مهاجرت توليد مثلي دارند و در آبهاي شور،شيرين و لب شورزندگي مي كنند،درعمق نزديك m 10 زندگي مي كنند ، دماي زندگي آنها در آبها c˚ 9-12 است . از نظر شيلاتي و آبزي پروري بسيار اهميت دارند .

پراكنش اين ماهي در اقيانوس اطلس و نواحي معتدله و قطبي در نيمكره شمالي در قسمت غربي اقيانوس اطلس ، كانادا تا آمريكا ديده مي شود . در قسمت شرقي اقيانوس اطلس از منطقه بالتيك تا پرتغال ديده شده است .

نمونه هايي هم در آبهاي داخلي ديده شده اند كه در حال حاضر در روسيه ، فنلاند ، سوئد ، نروژ و در آمريكاي شمالي ديده مي شود .

Morphology :

در باله ي پشتي اين ماهي 4-3 شعاع سخت و 15-9 شعاع نرم وجود دارد .

در باله ي مخرجي اين ماهي 4-3 شعاع سخت و 11-7 شعاع نرم وجود دارد .

در باله ي دمي اين ماهي 19 شعاع نرم وجود دارد .

تعداد مهره ها 69- 58 عدداست و شكل بدن آن ها كشيده و حالت دوكي شكل دارند . شكاف دهاني تا زيرچشم كشيده شده است ودندانهاي كاملاً توسعه يافته اي دارند ، اما دندانهاي vumer در آنها ضعيف است .

نمونه هاي بالغ رنگ آبي متمايل به سبز با يك پوشش نقره اي دارند و داراي لكه هاي تيره در نواحي بالايي خط جانبي هستند . در دوره توليد مثلي در آبهاي شيرين ، پوشش نقره اي از بين مي رود وبيشتربه رنگ سبزقهوه اي متمايل مي شود. مخصوصاًدرنرها ماهيان نوجوان بين 12-8 عدد لكه آبي روي منطقه دم آنهاست كه در بين آن ها لكه هاي قرمز نيز وجود دارد .

Biology :

آبهاي شور و شيرين را مي تواند تحمل كند و بيشتر دوره زندگي خود را در آبهاي شيرين زندگي مي كند . ماهيان جوان 6-1 سال در آب شيرين باقي مي مانند و بعد به سمت دريا يا اقيانوسها مهاجرت مي كنند . 4-1 سال در اقيانوس مانده و به منظورتخمريزي به آبهاي شيرين برمي گردند ، وبعدازتخمريزي دررودخانه مي ميرند.