دانلود مقاله اخلاق در تجارت با فرمت ورد ودر 13 صفحه قابل ویرایش 

قسمتی از متن مقاله

موضوعاتی که مربوط به فطرت بشري و نیازهاي اساسی انسان است هیچگاه کهنه، قدیمی و بی اصالت نمی‌شود. اخلاق یکی از این موضوعات است. هرچند گذشته ملت‌هایی همچون ملت ایران همواره توجه به این موضوع را مدنظر داشته است؛ اما ظهور برخی پدیده‌های نوظهور با چهره اي جدید در دنیاي کسب وکار، سبب نیاز بیشتر به توجه به جنبه‌های بشري و به ویژه اخلاقی جوامع شده است. در دنیاي امروز توجه به مسائل اخلاقی در تجارت و به طورکلی در اقتصاد بین المللی، اهمیت خارق العاده اي به دست آورده است. بررسی‌های انجام شده نشان داده است که میانگین سود شرکت‌هایی که رهنمودهاي اخلاقی، معیارها و ضوابط شناخته شده اخلاق حرفه اي را رعایت می‌کنند بالاتر از میانگین سود شرکت‌هایی است که به این امر مهم کم توجه بوده و از این مزیت رقابتی بی بهره مانده‌اند. گردشگری نیز به عنوان یک کسب و کار از این موضوع مستثنی نبوده و به طور حتم مساله اخلاق در آن امر مهمی است هرچند که شاید امروز به دلیل پاره ای مشکلات اقتصادی در سطح جهان به اخلاق گردشگری کم توجهی شود.
تردیدي نیست که همکاري همه‌ی نهادها، موسسات وسازمان های ذي ربط در زمینه ترویج اخلاق گردشگری می‌تواند کمک شایانی به اخلاق مدار شدن گردشگری بکند. برای دانستن مبانی کدهای اخلاقی گردشگری نیازمند آن هستیم که ابتدا مبانی اخلاق و به دنبال آن اخلاق در کسب و کار مورد بررسی قرار گیرد.
در اینجا لازم است خاطر نشان شود که ضرورت رعایت مسائل اخلاقی در بخش تجارت، پایه گذاران سازمان جهانی تجارت را در اوایل دهه 1990 ترغیب کرد موافقت نامه اي با عنوان ((رویه‌های تجاري غیرمنصفانه )) تدوین نمایند که به موجب آن توسل به اقداماتی نظیر دامپینگ یا ((ارزان فروشی مکارانه)) که پیامدهاي اجتماعی و اقتصادي منفی گسترده اي دارد، محکوم شده و راهکارهایی براي مقابله با آن ارائه شود. علاوه بر آن تصویب مقررات مربوط به حفاظت محیط زیست، توسعه پایدار از راه کاهش مصرف منابع تجدیدناپذیر، مقررات بهداشتی، حفظ حقوق مالکیت معنوي، مشتري مداري، جلوگیري از تبلیغات فریبنده و نظایر آن عمدتاً از توجه کشورها به رعایت اصول اخلاقی در تجارت نشأت می‌گیرند.
در دنیاي امروز هر یک از افراد بشر، صرف نظر از آنکه تبعه چه کشوري هستند یا در کجا اقامت گزیده‌اند عضو جامعه بین المللی محسوب می‌شوند و هر فعالیت خلاف عرف، غیرمنطقی، نادرست و ناروایی که از آن ها سر زند (مانند عدم ایفاي تعهدات تجاري، بی توجهی به حقوق شناخته شده مصرف کننده، عرضه کالاهای تقلیدي، تولید یا فروش کالاهاي نامرغوب، ارائه صورت حساب‌های مالی غیرواقعی یا اطلاعات نادرست به سهام داران، عدم رعایت استانداردهاي ایمنی، اسراف در مصرف منابع طبیعی، آلودگی محیط زیست و...) اقدامی غیراخلاقی به شمار می‌رود و در مواردي خسارات غیرقابل جبرانی به اقتصاد کشورها وارد کرده یا به محدودشدن بازارهاي قابل دسترس آن‌ها منجر می‌شود.
نکته: دامپینگ عبارت است از فروش یک کالا در بازار خارج به قیمتی کمتر از هزینه تولید آن کالا که اقدامی غیراخلاقی محسوب می‌شود.

 تعریف اخلاق
اخلاق واژه اي است عربی که جمع خُلق (خوي، سرشت، طبیعت باطنی یا سرشت درونی انسان) است و در کتا بهاي لغت آن را ((دانش بد و نیک خویها و تدابیر انسان براي نفس خود یا یک تن خاص)) تعریف کرده‌اند.
برای اخلاق تعاریف گوناگونی ارائه شده است در زیر به یکی ازمهم ترین آن‌ها اشاره شده است:
اخلاق، اصول حاکم بر رفتار افراد یا گروه‌های انسانی است که بر پایه آن می‌توانند درست را از نادرست و خوب را از بد تشخیص دهند.
در این جا قصد بر آن نیست که وارد مباحث پیچیده اخلاقی شده و به تشریح دیدگاه‌های فلاسفه پرداخته شود. آنچه مدنظر است بررسی مسائل و مقوله‌های اخلاقی در رابطه با تجارت می‌باشد.

o اخلاق تجاري
اخلاق تجاري شاخه اي از اخلاق کاربردي است که اصول اخلاقی و معنوي یا مسائل اخلاقی ناشی از آن را در محیط تجاري مورد بررسی قرار می‌دهد.
در تجارت، همه اصول اخلاقی، مبتنی بر قانون ومقررات یا دستورالعمل نیستند؛ بلکه بازرگانان یا صاحبان حرفه‌ها به مرور زمان درك کرده‌اند اگر پاره اي از اصول را رعایت نکنند شانسی براي نفوذ به بازار یا حتی ادامه فعالیت ندارند.
توجه به اصول اخلاقی تجاري در دهه 1980 و 1990 در بنگاه‌های بازرگانی مهم و محافل دانشگاهی به شدت افزایش یافت و در بسیاري از دانشگاه‌های مهم دنیا رشته جدیدي به نام ((اخلاق تجاری )) یا حرفه اي به وجود آمد و اغلب مؤسسات مهم اقتصادي دنیا دستورالعمل‌هایی براي رعایت نکات اخلاقی در فعالیت‌های روزمره یا رفتار کارکنان خود تدوین کردند که به آن‌ها اشاره مختصری خواهد شد.

o موضوعات مطرح شده در اخلاق تجاري
موضوعاتی که اخلاق تجاري یا حرفه اي راجع به آ نها بحث می‌کند بسیار گسترده است و دیدگاه‌های متفاوت یا متناقضی در مورد آ نها وجود دارد. در اینجا به برخی از این موضوعات اشاره شده است.
1. ((مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها)) که درخصوص وظایف و تکالیف بنگاه‌های اقتصادي نسبت به یکدیگر و جامعه و رابطه اعضاي مؤسس یا مالکان یک شرکت یا سهام داران، رعایت امانتداري، جاسوسی صنعتی، تصاحب یک شرکت یا در اختیار گرفتن مالکیت آن بدون رضایت مدیریت و هیئت مدیره بحث می‌کند؛
2. سوء استفاده از ابزارهاي بازاریابی و تبلیغات گمراه کننده؛
3. کمک شرکت‌ها یا بنگاه‌های اقتصادي به احزاب یا گروه‌های ذي نفوذ به منظور بهره برداري از قدرت آن‌ها براي دستیابی به اهداف تجاري؛
4. تجزیه و تحلیل گمراه کننده در گزارش‌های مالی به منظور فریب سهامداران؛
5. رشوه خواري، پرداختهاي نامشروع براي پیشبرد فعالیت‌های تجاري؛
6. مسائل اخلاقی مربوط به کارگر و کارفرما:
- تبعیض قائل شدن برحسب سن، جنس، نژاد، مذهب، معلولیت، جذابیت (برتری جمال بر کمال)؛
- تضییع حقوق کارکنان در محیط کار؛
- عدم رعایت انصاف و عدالت در پرداخت دستمزد و حقوق کارکنان؛
- بی توجهی به مسائل ایمنی و بهداشتی در محیط کار؛
7. بازاریابی براي کالاهایی که به سلامت جامعه لطمه می‌زنند؛
8. تبعیض در قیمت گذاري براي کالاهایی که ویژگیهاي یکسانی دارند؛
9. تولید کالاهاي غیراخلاقی و مضر؛
10. فعالیت در بازارسیاه یا اقتصاد زیرزمینی؛
11. تولید کالاهاي نامرغوب، ناقص یا معیوب و اعتیادآور؛
12. نادیده گرفتن مسائل زیست محیطی در فعالیت‌های تجاري و تولیدي (تولید و فروش کالاها و خدماتی که به محیط زیست آسیب وارد می‌کنند)؛
13. مسائل اخلاقی ناشی از کاربرد فناوری‌های جدید (مواد غذایی ژنتیکی، گوشی‌های تلفن همراه یا رایانه‌هایی که اشعه آن‌ها براي سلامت مصرف کنندگان مضر است)
14. مسائل اخلاقی مربوط به آزمایش داروها یا فراورده‌ها روي حیوانات (یا گروه‌های خاص بدون آگاه کردن آن‌ها(
15. مسائل مربوط به حقوق مالکیت معنوي؛
16. استفاده از علائم تجاري دیگران بدون جلب رضایت آنان؛
17. استفاده از کار کودکان یا مهاجران غیرقانونی؛

برخی از اقتصاددانان با مطرح کردن مسائل اخلاقی در تجارت موافق نیستند. آن‌ها استدلال می‌کنند که هدف اصلی تجارت دستیابی به حداکثر سود براي صاحبان بنگاه‌های اقتصادي یا سهامداري است. بنابراین هر اقدامی که به تحقق این هدف کمک کند مجاز تلقی می‌شود. اما چنین طرز تفکری مورد پذیرش افراد جامعه یا فلاسفه و علماي اخلاق نیست. هیچ فردي نمی‌تواند بدون رعایت معیارهاي اخلاقی یا قوانین و مقرراتی که در این زمینه وضع شده است به دنبال دستیابی به منافع مشخص خود باشد. عدم رعایت معیارهاي اخلاقی به حسن شهرت بنگاه‌های اقتصادي لطمه می زند و اعتماد طرف‌های تجاري را از بین می‌برد که نتیجه آن شکست مؤسسات بازرگانی و محدودشدن دامنه فعالیت آنان خواهد بود.
اخلاق تجاري یکی از موضوعاتی مهم اقتصاد سیاسی نیز به شمار می‌رود، زیرا در اقتصاد سیاسی نتایج حاصل از فعالیت‌های اقتصادي ازجمله چگونگی توزیع ثروت یا درآمد ملی واجد اهمیت زیادي است و معیارهاي اخلاقی حکم می‌کند که توزیع درآمد ملی به منصفانه‌ترین شکل ممکن انجام گیرد.

o اصول اخلاقی حاکم بر تجارت
مهم‌ترین اصول اخلاقی که رعایت آ ن ها در تجارت در سطح بین الملی پذیرفته شده است عبارت‌اند از:
1. صداقت
صداقت یا دستکاري یکی از ویژگی‌های والاي انسانی است و در همه مراحل دادوستد رعایت آن ضروري است. کتمان حقیقت یا ارائه اطلاعات نادرست درباره ویژگی‌های کالا یا فریب دادن مشتري اقدامی ناپسند است و به تداوم فعالیت‌های تجاري لطمه می زند.