مورد مشاهده یا اندازه گیری قرار می گیرد تا تأثیرمتغیر مستقل بر آن معلوم شود
پیش بینی از طریق متغیر مستقل
متغیر اصلی در قالب یک مسئله برای تحقیق
تغییرات آن وابسته به تغییرات متغیر مستقل می باشد
رفتار یا پیامدی که محقق می خواهد پیشگویی کرده یا توضیح دهد
به نام های : پاسخ – اثر – اندازه معیار - برون داد - ملاک
متغیر مداخله گر یا مخدوش کننده
مخدوش کننده رابطه بین متغیر مستقل و وابسته
وجود رابطه هم با مسئله مورد بررسی و هم با علت احتمالی آن
تضعیف کننده یا تقویت کننده ارتباط ظاهری بین علت و معلول
مداخله گر: روی متغیر وابسته اثر می کند
نیاز به تخصص پژوهشگربرای کنترل متغیر مداخله گر
مداخله گرها باعث کاهش تعمیم پذیری نتایج پژوهش می شوند
کنترل متغیرهای مخدوش کننده در مرحله طراحی یا آنالیز