مقياس اسمي، تنها براي شناسائي افراد يا چيزها يا مكانها بكار مي رود.

مقياس ترتيبي، برتري را بيان مي كند.

مقياس فاصله اي، نسبت دو تفاضل يا دو فاصله ثابت است.

مقياس نسبي، نسبتها حفظ مي شود.

 

مقياس اسمي (Scale Nominal )

مقياس اسمي (Scale Nominal )

ابتدائي ترين مقياس ،مقياس اسمي است.

اگر پرستاران يك بيمارستان از بخشهاي مختلف نوزادان، جراحي، زنان، اورژانس باشند و به ترتيب آنها را با اعداد1 ، 2 ، 3 و 4 مشخص كنيم اين اعداد صرفاً مي‌گويند كه هر پرستار از كدام بخش است.

کم خونيها به سه دسته تقسيم مي شود:

کم خوني ميکروسيتيک

کم خوني نرموسيتيک

کم خوني ماکروسيتيک

 

ساده ترين راه براي مشخص کردن اين که مشاهدات از نوع اسمي مي باشد يا خير ،

اين است که سوال شود آيا مشاهدات در گروههاي مختلف تقسيم شده اند يا خير؟

داده هاي اسمي يا کيفي بصورت درصد (percentage) يا نسبت (proportion) ارائه مي گردند.

 

7 درصد( 9 نفر از بين 133 نفر) از مردان کم خوني ميکروسيتيک داشتند.

 

ساده ترين روش براي ارائه داده هاي اسمي ( يا داده هاي ترتيبي در صورتي که تعداد دسته ها زياد نباشد)

تشکيل دو ستون است که در ستون اول گروهها و در ستون دوم مقابل هر گروه ، فراواني (Frequency) ذکر

مي شود.

 

هنگامي که دو ويژگي از نوع مقياس اسمي بطور همزمان مورد مطالعه قرار مي گيرد، معمولاً از

جدول توافقي يا شمارش طبقه بندي متقاطع استفاده مي شود.

 

در داده هاي اسمي در صورتي که تعداد دسته ها زياد نباشد از نمودار دايره اي استفاده مي شود.

در نمودارهاي دايره اي ،سطح هر بخش متناسب با فراواني دسته ها مي باشد.

مقياس ترتيبي(Ordinal Scale )

مقياس ترتيبي نيز همانند مقياس اسمي به طبقه بندي و نام گذاري طبقه ها مي پردازد. اما در اين مقياس ترتيب مهم است.

اگر پزشكان جراح يك بيمارستان را از نظر مهارت با اعداد 1، 2، 3، 4 مشخص كنند. پزشك 4 از پزشك شماره 2 ماهرتر است. ولي نمي‌توان گفت كه دو برابر او مهارت دارد

متداولترين نمودار داده هاي اسمي يا ترتيبي ، نوع نمودار ستوني ( Bar Chart) مي باشد.

نمودار ستوني ، تعداد يا درصدها را بصورت ستوني نشان مي دهد.

نمودارهاي ستوني علاوه بر ساده بودن تنظيم و تفسير، براي درک سريعتر مطلب ، روش موثري است .

مقياس فاصله‌اي(Interval Scale)

مقياس فاصله‌اي علاوه بر طبقه بندي ، نام گذاري و مرتب کردن طبقه ها ، به ما اجازه مي دهد که فاصله هاي موجود بين افراد يا اشياء يا رويدادها را مشخص کنيم.