بر اساس اخرین اطلاعات مرکز آمار و همچنین سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کل کشور، سطح مراتع ایران حدود 84/6 میلیون هکتار می باشد.
در حال حاضر مراتعی با وضعیت خوب در کشور نداریم و ترکیب اصلی پوشش مراتع تخریب یافته را گیاهان مهاجم، خاردار و سمی تشکیل می دهند.
در بسیاری از مراتع تخریب یافته پوشش غالب را گیاهان یک ساله علفی و یک سالههای مهاجمی تشکیل میدهد که تنها مدت کوتاهی از سال (1 تا 3 ماه) در عرصه حضور دارند.
تعریف اصلاح و توسعه مرتع
Rangeland Restoration
عبارت است از کاربرد اصول و تجربیات اکولوژی به منظور بهبود شرایط یک مرتع تخریب یافته به شرایط یا وضعیت قبل از تخریب.
Rangeland Development
عملیاتی که سبب استفاده بهینه از منابع موجود در اکوسیستم میشود.
بطور کلی روشهای از قبیل ذخیر نزولات و روشهای بیولوژیک (بذرکاری، بوته کاری و کپهکاری) جزو اصلاح و عملیاتهای از قبیل احداث آبشخور، حصارکشی، مدیریت چرای دام و . . . جزو روشهای توسعهای ذکر میگردند.
اولویت در اصلاح و توسعه مرتع
برای بهبود وضعیت مرتع، عملیات توسعهای بر عملیات اصلاحی مقدم است.
هزینه کمتر
دخالت انسانی کمتر
بهبود مرتع در زمان کوتاه
افزایش تولیدات دامی
عملیات اصلاحی غالباً کارهای ساختاری را شامل میشود و زمانی انجام میشود که بهبود مرتع با عملیات توسعهای امکان پذیر نباشد.
عملیات اصلاح و توسعه در چه مراتعی (وضعیت) انجام میشود؟
عملیات اصلاح = فقیر تا خیلی فقیر
عملیات توسعه = متوسط تا خوب
زیرا در مراتع فقیر تا خیلی فقیر امکان بهبود وضعیت مرتع با روشهای توسعهای (احداث آبشخور، حصارکشی، مدیریت چرا) وجود ندارد در حالی که در مراتع با وضعیت متوسط تا خوب کا دارای کارکرد متوسطی هستند میتوان با روشهای توسعهای وضعیت آنها را بهبود بخشید.