تعریف ذرات یکسان:

دو ذره را در صورتی یکسان میگویند که تمام خواص ذاتی آنها (جرم واسپین و بار و ...) کاملا یکسان باشد. و با هیچ آزمایشی نتوان آن دو را از هم تمیز داد.

تمام الکترون ها، تمام پروتون ها، تمام اتمهای هیدروژن ذرات یکسان هستند.

توجه: الکترون و پوزیترون دو ذره یکسان نیستند، بار الکتریکی آنها متفاوت است.

یکی از نتایج این واقعیت این است که هر هامیلتونی فیزیکی تحت جا به جائی ذرات یکسان باید ناوردا باقی بماند.

ذرات یکسان در مکانیک کلاسیک:

مسیر هر ذره کاملا مشخص است.

ذرات یکسان در مکانیک کوانتومی:

در مکانیک کوانتومی، ذرات مسیر معینی ندارند.

در حالت اول: ذره 1 آشکار میشود.

حالت دوم: ذره 2 آشکار میشود.

17-2 ذرات غیر قابل تمیز:

اگر ذرات غیر قابل تمیز و یکسان باشند هامیلتون آنها باید تحت جایگشت ذرات ثابت بماند، اگر چه عکس آن درست نیست.

هامیلتون پوزیترونیوم تحت جابه جائی دو ذره (پوزیترونیوم) ناوردا باقی می ماند.

اصل تمیز ناپذیری ذرات یکسان:

حالت های دینامیکی متفاوت با جا به جائی ذرات یکسان ابدا قابل تشخیص نیستند.

یک متغیر دینامیکی که رابطه بالا را بتواند ارضا

کند مولفه اسپین کامل (Sx) است.

جمع روی تمام ذرات یکسان در سیستم

اسپین کامل یک مشاهده پذیر است تحت جایگشت ناوردا باقی میماند.

قوانین انتخاب:

اصل طرد پائولی، تفاوت میان بوزونها و فرمیونها: